Mã lực (HP) là gì ? Nguồn gốc, phân loại của mã lực ? Vì sao công suất ô tô sử dụng đơn vị mã lực ?

Hạng B1
17/10/19
98
125
0
20
www.facebook.com
Xác nhận
confirm
Mã lực (tên tiếng Anh là Horse Power), gọi tắt là HP, thường được chúng ta nhìn thấy ở các thông số động cơ của một chiếc ô tô, cụ thể là công suất. Vậy mã lực là gì ? Tên gọi mã lực này bắt nguồn từ đâu ? Và vì sao người ta lại dùng mã lực để đo công suất động cơ ? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

2074190


Nguồn gốc mã lực
Thuật ngữ mã lực lần dầu tiên được nhắc đến trong cuốn sách The Miner Friend (1702) của nhà phát minh Thomas Savery: ”Sự phát triển của động cơ hơi nước cung cấp một lý do để so sánh năng suất của ngựa với động cơ có thể thay thế chúng”. Ý tưởng này sau đó đã được James Watt sử dụng để giúp ông đưa ra thị trường động cơ hơi nước cải tiến của mình.

Thuật ngữ này được ra đời và sử dụng vào cuối thế kỷ 18 bởi kỹ sư người Scotland, James Watt để so sánh sức mạnh của động cơ hơi nước với sức kéo của ngựa. Sau đó, khái niệm này đã được lan rộng và trở nên phổ biến hơn, trở thành thước đo công suất của các loại động cơ đốt trong, cũng như cánh quạt tua-bin, động cơ điện và các loại máy móc khác.

2074129


Phân loại mã lực
1 HP sẽ có giá trị chính xác = 745,69987158227022 Watt.

Để có hình ảnh trực quan hơn, mã lực được mô tả là công mà một chú ngựa bỏ ra để kéo 33.000 pound (1 pound = 454 gram) lên 1 foot (30,48 cm) trong thời gian là 1 phút (minute).

2074184


Sau thời điểm Jame Watt đưa ra khái niệm về mã lực, đã có hàng loạt đơn vị công suất được sáng tạo để phù hợp với điều kiện từng ngành. Tính đến hiện tại, có tới 4 loại mã lực phổ biến khác nhau gồm: Mã lực cơ học (trùng với định nghĩa của Jame Watt), mã lực theo hệ mét (metric horsepower), mã lực điện (electrical horsepower, sử dụng cho ngành điện) và mã lực nồi hơi (boiler horsepower).

Đối với ngành công nghiệp xe hơi, mã lực cơ học và mã lực theo hệ mét là phổ biến nhất.

Mã lực theo hệ mét được khai sinh tại Đức vào thế kỷ 19 và lan rộng sang các lục địa khác như châu Âu và châu Á. Khi du nhập sang các quốc gia, mã lực hệ mét lại được ký hiệu khác nhau như: “PS” ở Đức, “CV” ở Pháp, “PK” ở Hà Lan. Các đơn vị này xấp xỉ bằng mã lực cơ học (vào khoảng 98,6%).

Bảng quy đổi một số loại mã lực

Phân loại
Mã lực cơ học​
Mã lực hệ mét​
Mã lực điện​
Mã lực nồi hơi
Mã lực thủy năng​
Mã lực không khí​
Kí hiệu
HP (I)​
HP (M)​
HP (E)HP (S)
-​
-​
Quy đổi về đơn vị Watt tương ứng 1 mã lực745,69987158227022 W735,49875 W746 W9812,5 W745,69987158227022 W745,69987158227022 W

Ngoài ra còn có một số biến thể khác của đơn vị mã lực như:

- Mã lực thanh kéo (drawbar horsepower): Là sức mạnh đầu máy có sẵn để di chuyển một xe lửa hoặc một máy kéo nông nghiệp. Đây là một con số được đo đạc thay vì tính toán.

- Mã lực thuế (tax horsepower): Là một đánh giá phi tuyến tính của xe cơ giới vì mục đích thuế.

- Mã lực RAC (RAC horsepower hay còn gọi là taxable horsepower): được thiết lập bởi Câu lạc bộ ô tô Hoàng gia (Royal Automobile Club) ở Anh và được sử dụng để biểu thị sức mạnh của những chiếc xe hơi Anh đầu thế kỷ 20.

2074158

Bugatti luôn cho rằng chiếc siêu xe Veyron 16.4 có công suất lên tới 1.001 mã lực thì ở bờ kia Đại Tây Dương, các kỹ sư Mỹ khăng khăng cho rằng nó chỉ có 980 mã lực theo hệ SAE

Việc có quá nhiều tên gọi khác nhau cùng với số liệu gần đúng, khiến cho việc cung cấp số liệu công suất động cơ ô tô trở nên khá rối rắm. Thậm chí, công suất động cơ được nâng lên gấp đôi khi chuyển đổi các hệ đo lường khác nhau.

Vì sao công suất lại được đo bằng mã lực ?
Trước hết chúng ta hãy cùng nói sơ qua khái niệm công suất. Công suất về lý thuyết là công mà một lực thực hiện được trong một đơn vị thời gian. Về mặt ý nghĩa, công suất lớn hay nhỏ quyết định tới việc một chiếc xe có thể chạy nhanh như thế nào và tốc độ tối đa là bao nhiêu.

2074185


Cách xác định công suất theo mã lực trên ô tô cũng là công việc khá phức tạp và tốn kém. Công suất động cơ mà các nhà sản xuất ghi trong bảng thông số kỹ thuật xe là công suất cực đại, nghĩa là công suất lớn nhất mà chiếc xe có thể đạt được tại vòng tua nhất định.

2074175


Đường cong biểu diễn công suất theo số vòng tua máy luôn tồn tại một điểm cực đại, và giá trị công suất tại điểm đó là công suất tối đa của động cơ. Điều này áp dụng tương tự với momen xoắn của động cơ ô tô.

Trước năm 1972, đơn vị đo công suất được đa số các hãng chấp nhận là "HP" theo tiêu chuẩn SAE.

Thế nhưng,ngày càng có nhiều hãng đưa ra cách tính khác nhau để phục vụ lợi ích riêng. Có hãng nâng cao công suất để "nịnh" người mua thích công suất lớn nhưng có hãng lại giảm công suất để tránh mức bảo hiểm cao. Vì vậy, công suất mà nhà sản xuất đưa ra chỉ là giá trị mang tính chất tham khảo, còn muốn biết sức mạnh thực sự của chiếc xe, chỉ còn cách tự trải nghiệm mà thôi.
 

Attachments

Chỉnh sửa cuối:
Reactions: Trị lùn xủn

Giới thiệu

  • Giấy phép MXH số 526/GP-BTTTT do Bộ TTTT cấp ngày 12/10/2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ngô Kỳ Lam .
    Công Ty Cổ Phần Ô Tô Xuyên Việt
    Địa chỉ: Tầng 6, Toà Nhà Việt Úc, 402 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường 5, Quận 3, TP.HCM, VN.
    ĐT: 028 7307 6667

Facebook